HR Kenniswijzer & vangnetten

Onderwerpen die in de praktijk vaak worden gemist, maar grote financiële en juridische gevolgen hebben. Per onderwerp een korte checklist en wat u als HR direct kunt doen.

Cijfers

Verzuim door stress groeit hard

ArboNed en HumanCapitalCare B.V. kwamen begin oktober 2026 met nieuwe cijfers. Het aantal verzuimdagen door stress steeg het afgelopen jaar met 12%, en in vijf jaar tijd met 49%.

257 dagen

Wie uitvalt door stress zit gemiddeld zo lang thuis.

338 dagen

Bij een burn-out is dat gemiddeld zo lang.

Wat dit betekent: signalen van overbelasting zijn pas waardeloos als u ze te laat hoort. In de casus-beslishulp en de tijdlijn staat wat u per stadium kunt doen — voordat het zover komt.

Wat is dit in geld voor uw organisatie? Maak dan een berekening met de Verzuim besparing calculator bij burn-out's ↗

Vangnet Ziektewet & no-riskpolis

In sommige situaties vergoedt het UWV (een deel van) het loon tijdens ziekte. Dat wordt vaak gemist.

  • ✓Ziekte door zwangerschap of bevalling: vraag Ziektewet-uitkering aan bij het UWV.
  • ✓Orgaandonatie: ook hier geldt een vangnet.
  • ✓No-riskpolis: medewerker met een arbeidsbeperking (bijv. doelgroepregister of eerder WIA/Wajong) — het UWV kan de loonkosten vergoeden.
  • ✓Vraag bij indiensttreding of er een no-riskstatus geldt; de medewerker hoeft geen medische informatie te geven, alleen de status.
  • ✓Let op de meldtermijnen bij het UWV; te laat melden kan de vergoeding kosten.

Actie voor HR: Check bij iedere nieuwe ziekmelding: valt dit onder een vangnet of no-risk? Leg vast dat u dit hebt gecontroleerd.

Loonopschorting vs. loonstop

Twee verschillende maatregelen als de medewerker niet meewerkt. Verkeerd toepassen maakt de maatregel onhoudbaar.

  • ✓Loonopschorting: tijdelijk loon niet uitbetalen bij het niet nakomen van controlevoorschriften (bijv. niet bereikbaar, niet op spreekuur). Na medewerking wordt het loon alsnog betaald.
  • ✓Loonstop: het recht op loon vervalt bij het zonder deugdelijke grond weigeren van passend werk of het belemmeren van herstel/re-integratie.
  • ✓Kondig de maatregel altijd vooraf schriftelijk aan, met een termijn om alsnog mee te werken.
  • ✓Baseer de maatregel op het verzuimprotocol en het advies van de bedrijfsarts — nooit op eigen medische inschatting.
  • ✓Twijfel over de redelijkheid? Vraag eerst een deskundigenoordeel aan.

Actie voor HR: Leg elke waarschuwing, termijn en reactie gedateerd vast in het dossier.

Deskundigenoordeel UWV

Een onafhankelijk oordeel van het UWV bij een verschil van mening over arbeidsongeschiktheid, passend werk of re-integratie-inspanningen.

  • ✓Aan te vragen door werkgever én werknemer.
  • ✓Gebruik het bij een impasse: medewerker vindt zich niet in staat, werkgever vindt het werk passend (of andersom).
  • ✓Werkgever vraagt aan met een second opinion van de bedrijfsarts als basis.
  • ✓Het oordeel is niet bindend, maar weegt zwaar bij de rechter en de RIV-toets.
  • ✓Wacht niet te lang: een slepend conflict vertraagt de re-integratie en vergroot het loonsanctierisico.

Actie voor HR: Loopt het gesprek vast? Overweeg binnen enkele weken een deskundigenoordeel in plaats van afwachten.

Spoor 2: werk buiten de eigen organisatie

Als terugkeer in eigen of ander werk bij u niet haalbaar is, moet u tijdig spoor 2 inzetten.

  • ✓Laat de bedrijfsarts uiterlijk rond de eerstejaarsevaluatie (week 52) — liefst eerder — adviseren over de haalbaarheid van spoor 1.
  • ✓Laat een arbeidsdeskundig onderzoek uitvoeren om de mogelijkheden in kaart te brengen.
  • ✓Schakel een re-integratiebureau in zodra spoor 1 niet haalbaar blijkt; te laat starten is een van de meest voorkomende redenen voor een loonsanctie.
  • ✓Spoor 2 loopt vaak naast spoor 1; stop de inspanningen in de eigen organisatie niet zomaar.
  • ✓Leg het trajectplan, voortgangsrapportages en uw eigen inspanningen vast.

Actie voor HR: Staat week 52 in zicht zonder duidelijk perspectief in spoor 1? Start het spoor 2-traject nu.

Loonsanctie voorkomen

Het UWV toetst bij de WIA-aanvraag of de re-integratie-inspanningen voldoende waren.

  • ✓Probleemanalyse (week 6) en Plan van aanpak (week 8) tijdig en ondertekend.
  • ✓Minimaal elke 6 weken evaluatie en bijstelling vastgelegd.
  • ✓Ziekmelding bij het UWV uiterlijk in week 42.
  • ✓Eerstejaarsevaluatie rond week 52, inclusief besluit over spoor 2.
  • ✓Compleet re-integratieverslag voor de WIA-aanvraag (week 93).

Actie voor HR: Gebruik het actieplan en de tijdlijn om elke stap aantoonbaar te maken.

Officiële UWV-formulieren

Direct naar de actuele formulieren op UWV.nl (opent in een nieuw tabblad).

Gaat het om frequent kort verzuim? In de casus-beslishulp vindt u bij dat signaal een uitgewerkt gespreksformat.

Algemene informatie; controleer de actuele regels bij het UWV en laat twijfelgevallen beoordelen door een jurist of de bedrijfsarts.

Voor uw organisatie

Meten wat er speelt, oefenen wat moeilijk is

Twee eigen middelen van de VitaliteitsGroep die verzuim helpen voor zijn. Beide openen in een nieuw tabblad.

DIX360 — Duurzame InzetbaarheidsIndex

De organisatietool voor bedrijven die structureel willen werken aan duurzame inzetbaarheid. De DIX-scan brengt in één meting en in samenhang in kaart hoe het gesteld is met inzetbaarheid en werkdruk — in de hele organisatie of per team — en waar arbeidsvermogen, productiviteit en loonkosten verloren gaan. Antwoorden zijn anoniem voor medewerkers; wat u terugkrijgt is concrete data om keuzes te maken, in plaats van aannames.

DIX360 bekijken ↗

Competentie training — de AI-trainingsacteur

Oefen de gesprekken die er toe doen met een AI-gesprekspartner: realistische scenario's, van een eerste zorggesprek tot lastige feedback of een verzuimgesprek. Onbeperkt herhalen, met directe feedback en feedforward op wat u deed en wat effectiever kan. Zo worden gespreksvaardigheden van leidinggevenden en HR aantoonbaar sterker — nog vóór het echte gesprek met een medewerker plaatsvindt.

Competentie training bekijken ↗